Piet_Mondriaan

Piet Mondriaan From Sterwiki thumb|350px|Ruitvormige Compositie met Rood, Grijs, Blauw, Geel en Zwart, 1924-25 Piet Mondriaan (7 maart 1872 Amersfoort - 1 februari 1944 New York) was een Nederlandse kunstschilder, die echter voornamelijk in het buitenland heeft gewerkt. Piet Mondriaan wordt algemeen gezien als een pionier van de abstracte kunst. Zijn werk is wereldberoemd en dient als inspiratiebron voor vele architecten en ontwerpers van toegepaste kunst. Zelf noemt hij zijn schilderstijl het neoplasticisme. Mondriaan veranderde zijn naam toen hij in Parijs woonde in Mondrian en ondertekende daarmee zijn werk. In het buitenland is hij dan ook bekend als Piet Mondrian. Mondriaan werd oorspronkelijk geboren als Pieter Cornelis, maar veranderde rond 1911 zijn voornaam in eenvoudig Piet. Mondriaan werd geboren als zoon van een streng christelijke hoofdonderwijzer en een ziekelijke moeder. Mondriaan had een oudere zus Christien (1870-1939) en drie jongere broers, Willem (1874-1945), Louis (1877-1943) en Carel (1880-1956). Mondriaans vader had een voorliefde voor tekenen en gaf dit vak op school. Mondriaan kreeg ook les in tekenen van zijn oom Frits Mondriaan, kapper van beroep, maar ook een verdienstelijk amateurschilder. In 1889 voltooide Mondriaan zijn opleiding voor het geven van tekenonderwijs op de lagere school. In 1892 kreeg hij ook het diploma voor de middelbare school. Table of contents showTocToggle('show','hide') 1 Periode in Nederland 2 Parijs: Kubisme 3 Nederland: Naar de pure abstractie 4 Parijs: Bloeiperiode 5 New York: opnieuw vernieuwing 6 Victory Boogie-Woogie 7 Exposities 8 Werk van Mondriaan in Nederlandse musea 9 Bronnen 10 Externe links Periode in Nederland De periode dat Mondriaan in Nederland woonde werd gekarakteriseerd door onrust, hij verhuisde veel, had vele adressen in Amsterdam en ook daarbuiten. Ook in geestelijke zin was Mondriaan zoekende. Zo deed hij in 1893 belijdenis voor de strenge Gereformeerde kerk, en sloot hij zich in 1909 aan bij de Theosofische Vereniging in Amsterdam. Later probeerde hij lid te worden van de vrijmetselarij, maar hij werd hier afgewezen. In 1892 ging Mondriaan naar de kunstacademie in Amsterdam. In het begin schilderde hij onbeduidende religieuze werken en geïdealiseerde scènes uit het platteland. Ook maakte hij portretten. Hij schrijft zelf hierover: Op mijn 22e begon een zeer moeilijke tijd voor mij. Om in mijn levensonderhoud te voorzien deed ik allerlei soorten werk: bacteriologische tekeningen maken, schilderijen copieëren in Musea, ook gaf ik les. Toen begon ik landschappen te verkopen en ik was blij dat ik net genoeg geld kon verdienen om te doen wat ik wilde doen. Gedesillusioneerd doordat hij vrijwel niets verkocht, sloot Mondriaan zich aan bij links-radicale kringen. Na de bloedig eindigende spoorwegstaking in 1903 vertrok hij uit Amsterdam en vestigde zich in Uden in Brabant. Daar schilderde hij landschappen, zonsondergangen, molens en bloemen, waarbij hij probeerde aan te sluiten bij de smaak van het 'koopkrachtige publiek'. Mondriaan liet zich inspireren door Vincent van Gogh, die inmiddels meer geliefd was geworden dan gedurende zijn leven. Mondriaan schilderde in deze periode portretten en nog steeds bloemen, die ook sterk aan het werk van Gustav Klimt doen denken. Rond 1907 begint Mondriaan sterk gestileerde landschappen te schilderen, waarbij hij, met een vooruitblik op de toekomst, de werkelijkheid (het realisme) steeds meer loslaat.De sfeer van zijn werk is sprookjesachtig en waarschijnlijk beïnvloed door de theosofie, hoewel een directe invloed slechts in één werk te zien is (de triptiek Evolutie). Het werk doet denken aan dat van de Haagse School en de Amsterdamse impressionisten. Grote invloed heeft in die tijd ook Jan Toorop op Mondriaans werk. In 1908 woont Mondriaan in Zeeland en schildert onder andere verschillende versies van de kerk van Domburg. Hij schildert ook korte tijd in pointillistische stijl. In 1909 overlijdt Mondriaans moeder. Hij verkoopt zijn avant-gardistische werk steeds beter. Hoewel het werk nog steeds figuratief is, worden de afbeeldingen hoekiger. Parijs: Kubisme In 1911 vertrekt Mondriaan naar Parijs om beter kennis te maken met het werk van Pablo Picasso en andere kubisten, dat hij in Amsterdam op de tentoonstelling Moderne Kunstkring had leren kennen. In Parijs nam hij de naam Piet aan, in plaats van Pieter Cornelis zoals hij gedoopt was. Mondriaan werd beïnvloed door het werk van Picasso en George Braque en ging schilderen zoals zij destijds deden, met zwarte lijnen, vrijwel zonder kleur, in vooral bruin en grijs. Mondriaan schilderde vooral bomen en boomgaarden, waarbij zijn werk steeds abstracter werd. De schilderijen krijgen dan ook abstracte titels zoals Compositie nr. 9. Nog steeds laat Mondriaan zich echter door de werkelijkheid inspireren, door een oude muur bijvoorbeeld, of door de zee. Nederland: Naar de pure abstractie In 1914, bij het begin van de Eerste Wereldoorlog bezoekt Mondriaan zijn zieke vader. Door de oorlog kan hij echter niet terug naar Parijs en vestigt hij zich in het bij kunstenaars geliefde Laren. Hij krijgt een toelage van mw. Kröller-Müller op advies van de kunsthistoricus H.P.Bremmer. Mondriaan maakt kennis met Theo van Doesburg en schrijft verhandelingen over kunst in het door van Doesburg opgerichte tijdschrift De Stijl. Ook Bart van der Leck heeft een grote invloed op Mondriaan. Vanaf 1917 verdwijnt elk realisme uit het werk van Mondriaan, en langzamerhand ook elke beweging en diepte. Voortaan gebruikt hij nog alleen de primaire kleuren rood, blauw en geel en bovendien grijs, wit en zwart. Soms worden de roden en blauwen nog wat afgezwakt met extra wit, maar dit wordt steeds minder. Al het werk van Mondriaan krijgt een statische vastheid en stabiliteit, die kenmerk is van de architectuur. Mondriaan wordt hierop geschrapt van de lijst van te ondersteunen kunstenaars door Bremmer. Parijs: Bloeiperiode In 1919 gaat Mondriaan terug naar Parijs en betrekt er zijn oude atelier. Hij merkt echter teleurgesteld dat de kubisten niet dezelfde radicale weg zijn gegaan als hijzelf, maar dat zij nog steeds realistische elementen in hun werk blijven opnemen. Picasso bijvoorbeeld is dat zijn hele leven blijven doen. In deze periode schilderde Mondriaan ook af en toe bloemen, waarschijnlijk vooral bedoeld voor de verkoop en wellicht ook als symbool voor de ontbrekende vrouw in zijn leven. In 1921 overlijdt Mondriaans vader. In 1922 houdt het Stedelijk museum in Amsterdam ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag een overzichtstentoonstelling van zijn werk. Het schilderen van de zo eenvoudig en vanzelfsprekend lijkende werken van Mondriaan was een langdurig proces, waarbij Mondriaan moest zoeken naar de juiste plaats van lijnen en vlakken. Hierbij werden vele verflagen over elkaar heen aangebracht. Omdat olieverf een erg lange droogtijd heeft door de olie, gebruikte Mondriaan het onwenselijke petroleum als droogmiddel. Dit heeft tot gevolg gehad dat de verf flinke barsten is gaan vertonen. De doeken van Mondriaan zien er hierdoor in musea veel minder strak uit dan ze ongetwijfeld bedoeld zijn geweest, en zoals ze in reproducties vaak wel afgebeeld worden. Mondriaan richtte zijn Parijse atelier in volgens de principes van De Stijl en liet het atelier ook vaak fotograferen, echter zonder dat hij zelf daarbij wilde poseren. Mondriaan leefde als een kluizenaar en werkte hard. Door zijn steeds verdere vereenvoudiging van de composities lijkt het einde van de abstracte kunst door Mondriaan te worden bereikt. Zijn in opdracht gemaakte Compositie met twee lijnen uit 1931 is een hoogtepunt. Het diagonaal opgehangen vierkante schilderij bevat slechts twee elkaar kruisende zwarte lijnen op verder wit doek. De lijnen zijn uiterst zorgvuldig geplaatst en geven een indruk van stabiliteit bij de toch instabiele ruitvorm van de lijst. De bewoners van Hilversum beviel het schilderij echter niet, dat was opgehangen in het door Willem Dudok ontworpen stadhuis. Het doek werd daarom verkocht aan Amsterdam. Wat de meeste mensen momenteel (in 2003) als vanzelfsprekend waarderen en accepteren als kunstwerk, werd in Mondriaans tijd toch door velen met afschuw bekeken. Mondriaan paste in deze periode een strenge scheiding aan tussen de lijn en het vlak. Een lijn was altijd zwart, vlakken waren wit of kregen een kleur, maar dan alleen rood, geel of blauw. Naar verluidt vormde deze starre dogmatiek de bron van de verwijdering tussen Mondriaan en Van Doesburg, toen Van Doesburg ook diagonalen in zijn werk wilde gaan toepassen. Hiervoor bestaan echter geen schriftelijke bronnen die dit bewijzen. New York: opnieuw vernieuwing In 1938 ging Mondriaan, bij de dreiging van de Tweede Wereldoorlog eerst naar Londen. Toen daar echter een bom in zijn tuin terecht kwam vertrok hij naar New York. Daar zocht hij weer naar vernieuwing en brak hij met zijn strenge principes. Kleur kwam speelser terug in zijn werk, en uit sommige doeken verdwenen de zwarte lijnen zelfs geheel. Een technische vernieuwing was dat Mondriaan plakstroken papier ging gebruiken als hulpmiddel. Het bij zijn dood nog onvoltooide Victory Boogie-Woogie laat zien dat Mondriaan bezig was met vernieuwing, en aansluiting zocht bij de ritmiek in de muziek. Mondriaan overleed in 1944 aan longontsteking, op 72-jarige leeftijd. Hij is begraven op de Cypress Hill Cemetery in New York. Mondriaan heeft weinig nagelaten. In zijn woning was bij zijn overlijden weinig meer aanwezig dan enkele persoonlijke documenten en slechts enkele boeken. Alle brieven die hij heeft ontvangen van de vele personen waarmee hij correspondeerde waren kennelijk vernietigd. De door Mondriaan geschreven brieven zijn echter vaak wel door de ontvangers bewaard. Victory Boogie-Woogie Het werk Victory Boogie-Woogie is sinds augustus 1998 te zien in het Haags Gemeentemuseum. Dit werk werd door de Nederlandse Stichting Nationaal kunstbezit gekocht voor ruim tachtig miljoen gulden van de eigenaar S. Newhouse uit New York. Door velen in Nederland werd hiertegen geprotesteerd, vooral tegen het ongekend hoge bedrag voor een onvoltooid schilderij, waarop de papieren plakstroken nog aanwezig zijn. Het werk is aangekocht door een schenking van De Nederlandsche Bank aan de genoemde stichting, waarbij het schilderij eigendom werd van de Nederlandse staat. De Nederlandse Bank wilde met dit gebaar afscheid nemen van de Nederlandse gulden, omdat het besluit om de euro in te voeren genomen was. In de Tweede Kamer werden vragen gesteld over de geheime handelwijze door de Nederlandse Bank en minister Zalm, die zich hiermee aan de wettelijke controle door de Kamer leek te onttrekken. Anderen vonden het een briljante actie, omdat door de geheime handelswijze prijsopdrijving werd voorkomen. Dr. Hans Locher, directeur van het Haags Gemeentemuseum stelde in deze periode dat de Victory Boogie Woogie een triumferend antwoord is op de Tweede Wereldoorlog. De beroemde Guernica van Picasso is gegroeid tot hét beeld van geweld en oorlogsslachtsoffers in de twintigste eeuw. Welnu: de Victory Boogie Woogie van Mondriaan is hét beeld van de overwinning van levensvreugde en vrijheid. Maar of het schilderij de Nachtwacht van de twintigste eeuw is, zoals staatssecretaris Rick van der Ploeg het werk noemde, zal de tijd moeten leren. Exposities 1890 - Tentoonstelling van Kunstwerken van Levende Meesters in Den Haag, twee werken. 1897 - Arti et Amicitiae en St. Lucas te Amsterdam 1909 - Driemansexpositie in het Stedelijk Museum in Amsterdam met Kees Spooren Jan Sluyters. 1913 - Berlijn, Galerie Der Sturm, twee schilderijen 1914 Zürich Praag Walrecht Den Haag 1923 - Grosse Berliner Kunstausstellung 1925 - Dresden (onbekende galerie) 1926 - München 1926 - Internationale Kunstausstellung in Dresden 1926 - Verenigde Staten, International Exhibition of Modern Art in het Brooklyn Museum 1927 Anderson Galleries in New York Stadtische Kunsthalle in Mannheim Salon des Tuileries, Boekhandel-galerie l'Esthétique Hollandse Schildersvereniging in Parijs Tentoonstelling van de Onafhankelijken in het Stedelijk Museum in Amsterdam. 1928 'Raum fur Konstruktiven Kunst' Landesmuseum in Hannover. Stedelijk Museum in Amsterdam Salon des Tuileries 1928 - Galerie Jeanne Bucher in Parijs. 1929 Expositions Selectes d'Art Contemporain in het Stedelijk Museum te Amsterdam Kunsthaus te Zürich Abstrakte und Surrealistische Malerei und Plastiek en bij de kunstenaarsvereniging Die Juryfreien in München 1930 Cercle et Carré Art Concret in Stockholm Produktion Paris 1930 Kunstsalon Wolfsberg in Zürich. 1931 New York, Exhibition Presented by the Société Anonyme Landscape Painting in het Wadsworth Atheneum in Hartford, Connecticut, L'Art Vivant en Europe in het Palais des Beaux Arts te Brussel Association '1940' in Galerie de la Renaissance in Parijs Abstraction in Cambridge, Massachusetts. 1932 De Bijenkorf in Rotterdam, Stedelijk Museum in Amsterdam Galerie Zak in Parijs Museum of Modern Art in New York kunsthandel Huinck en Scherjon. 1934 Twaalfde Salon des Tuileries Renaissance Society van de Universiteit van Chicago. 1935 'These, antithese, synthese' in het Kunstmuseum in Luzern Arts Club in Chicago Abstract Art in het Wadsworth Atheneum in Harthford, Connecticut. 1936 Cubism en Abstract Art in het Museum of Modern Art in New York 1937 Walter P. Chrysler Jr. Collection in de Arts Club in Chicago Konstruktivisten in de Kunsthalle in Bazel, Museum of Modern Art in New York Entartete Kunst in München Origines et Developpment de l'Art International Independant in het Musée du Jeu de Paume in Parijs Liniens Sammenslutning in Kopenhagen Detroit Institute of Arts. 1938 Abstrakte Kunst in het Stedelijk Museum in Amsterdam. 1939 Living Art in the London Gallery Guggenheim Jeune Londen Abstract and Concrete Art Art in Our Time Museum of Modern Art in New York Gallery of Living Art van Gallatin in New York. 1941 American Association of Art 1942 'Artists in Exile' in de Pierre Matisse Gallery in New York American Abstract Artists in de Fine Arts Gallery in New York Abstract Painting by 25 American Artists in het Museum of Living Art in New York University New Acquisitions and Extended Loans in The Museum of Modern Art Masters of Abstract Art in Helena Rubinsteins New Art Center in New York Valentine Dudensing Gallery, New York. 1943 Modern Dutch Art van het Netherlands Information Bureau in New York; 15 Early and 15 Late Paintings bij Art of This Century op de tentoonstelling Unity in Diversity: An Exhibition and a Contest in de Nierendorf Gallery New Acquisitions in the Museum of Modern Art in New York Valentine Gallery ........ 1994 - Overzichtstentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam Werk van Mondriaan in Nederlandse musea Rijksmuseum, Amsterdam, enkele vroegere werken Stedelijk museum Amsterdam Haags gemeentemuseum - onder andere Victory Boogie-Woogie Kröller-Müller museum Bronnen Piet Mondriaan, Composities op het lege vlak, Susanne Deicher, 1994 Verschillende websites, waaronder [1] (http://www.the-artfile.com/nl/artiesten/mondriaan/mondriaan.htm) en [2] (http://www.devalk.com/kunstenaars/mondriaan/mondriaan.html) Externe links Artcyclopedia met links naar veel afbeeldingen van Mondriaans werk (http://www.artcyclopedia.com/artists/mondrian_piet.html) Mondriaanhuis, geboortehuis van Mondriaan (http://www.mondriaanhuis.nl/) Mondriaan in Domburg (http://www.devrijedomburger.nl/mondriaan) Toespraak staatssecretaris v.d. Ploeg over Victory Boogie-Woogie (http://www.minocw.nl/toespraken/1998/045.html) Mondriaan de:Pieter Cornelis Mondrian en:Piet Mondrian eo:Piet MONDRIAAN es:Pieter Cornelis Mondrian fr:Piet Mondrian ja:ピエト・モンドリアン pt:Piet Mondrian sl:Piet Mondrian sv:Piet Mondrian
Bron "Piet_Mondriaan" : Wikipedia.org

Hoofd index pagina van "Piet_Mondriaan"